مقالات

 

سبکدانه لیکا

پوکه معدنی

وزن

وزن فضایی دانه بندی مخلوط،که در هموار سازی و شیب بندی به کار می رود ،350 kg/m3  می باشد.

دارای وزن فضایی 700 تا 1300 کیلوگرم بر متر مکعب بوده و 2 تا 4 برابر سنگین تر از سبکدانه لیکا می باشد.

عایق حرارتی

بر پایه آزمایشات و گزارشات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن،مقدار ضریب انتقال حرارتی سبکدانه لیکا λ=0/09 w/mc و بتن لیکا

 λ=0/02 w/mc

 می باشد. استفاده از این مصالح ،جایگزین مناسبی به عنوان عایق می باشد و تبادل حرارتی بین طبقات و بام را به حداقل می رساند.

پوکه های معدنی و بستگی به نوع آن ها،دارای ضریب انتقال حرارتی بالاتری از سبکدانه های لیکا می باشند.مطابق پیوست مبحث 19 مقررات ملی ساختمان،بتن های تهیه شده با پوکه های معدنی ،دارای ضریب انتقال حرارتی 0/52 w/mc  <λ> 0/46 می باشد.هر گاه بخواهیم لایه عایق بام را ،با پوکه های معدنی و با کارایی یکسان با لیکا ایجاد کنیم،باید ضخامتی بیش از 2/5 برابر،استفاده کنیم که با توجه به وزن پوکه های معدنی،وزن لایه عایق ،4 تا 6 برابر خواهد شد.

جذب آب

تخلخل درونی سبکدانه های لیکا،به صورت فضاهای بسته و منافذ منفک ، می باشند و به همین دلیل جذب آب در حالت اشباع،16%  تا 18% می باشد.

به دلیل باز بودن خلل و فرج درونی ؛ پوکه های معدنی تا میزان 70% حجمی خود،جذب آب دارند.میزان جذب آب بالای پوکه های معدنی،مشکلات زیر در کاربرد آن ها ،به وجود می آید:

  1. با افزایش میزان رطوبت محیط،ضریب انتقال حرارتی آن ها به سرعت افزایش یافته و عایق بودن نسبی آن ها ، از بین می رود.این مشکل به ویژه در اقلیم های مرطوب ،موجب تبادل حرارتی زیاد ساختمان،از طریق بام می گردد.
  2. در صورت ترک خوردن لایه ایزولاسیون و نشت آب به درون لایه شیب بندی،به دلیل نگه داری طولانی مدت رطوبت در پوکه های معدنی ؛ علاوه بر ترمیم ایزولاسیون ،لایه شیب بندی نیز باید جمع آوری شده و دوباره پوکه ریزی شود.این مشکل ، در سقف هایی که ایزولاسیون آن ها تعویض و یا تعمیر شده اما رطوبت باقی مانده همچنان از سقف زیرین باعث پوسته شدن رنگ و ترک خوردگی گچ و خاک سقف می شود ،قابل ملاحظه است.
  3. جذب رطوبت و بخار شدن آن در اثر گرمای تابیده شده بر بام،موجب طبله کردن لایه ایزولاسیون می شود.این مشکل در مناطق گرمسیر ،قابل ملاحظه است.
  4. خطر آسیب دیدگی لایه بتنی تشکیل شده از پوکه معدنی ، در یخ بندان و هوای سرد ، وجود دارد.
  5. به دلیل عدم توانایی در تعیین میزان آب جذب شده در پوکه های معدنی ،نمی توان آب موثر طرح اختلاط بتن سبک شیب بندی و یا کف سازی را مشخص کرد که باعث عدم کارایی بتن ساخته شده با این پوکه می شود.
  6. بتن سبک تهیه شده از پوکه های معدنی، در مراحل اولیه و در طی زمان، دچار جمع شدگی (shrinkage) شده و موجب ایجاد ترک های ریز در درون بافت بتن شده و آن را ناکارآمد می نماید.

مواد شیمیایی

PH سبکدانه های لیکا ،تقریبا خنثی بوده و هیچ گونه آسیبی به تاسیسات عبور داده شده از لایه لیکا ،وارد نمی آورند.همچنین موجب هیچ نوع خورندگی و پوسیدگی برای سایر اجزاء نمی شود.

پوکه های معدنی؛دارای مواد شیمیایی ،انواع سولفات ها،مواد آهکی و ترکیبات کنترل نشده معدنی می باشند که به تدریج ،موجب خورندگی و پوسیدگی تاسیسات و یا حتی اجزای سازه ای ساختمان می گردند.

تراکم پذیری

سبکدانه لیکا در مقابل فشار مکانیکی دائمی و یا بارگذاری مکرر،فشرده نشده و نسبت درصد هوای موجود در آن،ثابت می ماند.

پوکه های معدنی ،غالباً در فشار مکانیکی دائم و یا در بارگذاری های مکرر،فشرده و کوبیده می شوند.این مشکل در پستی و بلندی های کوچک ایجاد شده در سطح ایزولاسیون بام هایی که با پوکه های معدنی شیب بندی شده اند،قابل مشاهده است.

دانه بندی

سبکدانه مخلوط لیکا که در شیب بندی بام استفاده می شود،دانه بندی صفر تا 25 میلی متر داشته و دانه بندی آن،اصلاح شده ،منظم و مناسب جهت شیب بندی می باشد.

پوکه های معدنی غالباٌ فاقد دانه بندی مناسب بوده و به همین دلیل،تثبیت و پایداری لایه پوکه ریزی شده در شیب بندی مشکل ساز خواهد بود.علاوه بر این،بر طبق اصول صحیح شیب بندی،ضخامت لایه شیب بندی شده باید حداقل 3 برابر اندازه بزرگ ترین دانه مورد استفاده شده باشد؛که با توجه به اندازه های بزرگ کلوخه ای برخی از پوکه های معدنی،این امر امکان پذیر نیست.به عنوان مثال ،با استفاده پوکه از نوع پامیس یا اسکوریا(سنگ پا) و با اندازه تقریبی 8 سانتی متری ،باید حداقل به ضخامت 24  سانتی متر،پوکه ریزی انجام شود.

مصرف سیمان

به دلیل عدم نفوذ دوغاب ملات به درون خلل و فرج سبکدانه لیکا،میزان مصرف سیمان در اجرای شیب بندی با این محصول 160 kg به ازای هر متر مکعب ،می باشد.

این امتیاز، موجب تثبیت و پایداری مناسب تر لایه شیب بندی و نیز صرفه جویی 30 درصدی ،در مصرف سیمان می گردد.

به دلیل خلل و فرج باز پوکه های معدنی،مقدار زیادی از دوغاب ریخته شده ، به درون منافذ پوکه ها نفوذ پیدا کرده و علاوه بر سنگین تر شدن مضاعف لای شیب بندی ،موجب افزایش مصرف سیمان می گردد.

 

 

 

روش اجرا

اجرای شیب بندی با سبکدانه لیکا ، به دو روش امکان پذیر بوده و بسیار راحت است.

  1. ابتدا دانه ها را با پاشیدن آب،خیس و به صورت باز و یا در داخل میکسر،با سیمان مخلوط کنید (به ازای هر 100 لیتر سبکدانه، 16 کیلوگرم سیمان) به این مخلوط  آب اضافه کنید تا رنگ آن به صورت خاکستری تند و شفاف در آید.سپس مخلوط را در محل کار قرار داده و به ارامی ،با ماله تخته کوب ،تسطیح نمایید.
  2. بر روی لایه دانه های لیکا که قبلاً خیس و بین کُرُم بندی تراز شده اند،مقدار 12 لیتر دوغاب در یک مترمربع سطح،پاشیده شود.بدین ترتیب در هر مرحله ،6 تا 7 مترمربع پوشش لیکا آماده می شود.

جهت تهیه دوغاب مناسب،حدود 80 لیتر آب و 20 کیلوگرم پودرسنگ و یا ماسه ریزدانه به یک کیسه 50 کیلویی سیمان،اضافه گردد.

به منظور جلوگیری از خشک شدن سطح شیب بندی،آن را به طور منظم ،آب پاشی و یا با ورقه پلاستیکی بپوشانید.