مقالات

 عوامل ایجاد ترک در ساختمان

افت پی بر اثر عواملی همچون رطوبت و فشارهای وارده از طبقات ، بی مقاومتی خاك و عملكردهای آن پیش می آید .همچنین نوع مصالح مصرفی و اجرای غیرفنی،سبب نشست های پی می شود . در مجموع ، بر اثر حركات زمین ، اسكلت بنا حركت می كند و شكستهای مختلف كه شامل تركهای عمیق و یا معمولی و در مواردی به شكل مویی است ، نمایان می شود.

موقعیت ترك

ترك های عمیق : این ترك ها گاهی به طور دائمی به وجود می آید و دلیل آن نشست مرتب پی است كه در این صورت ، بودن ساكنان در ساختمان خطرناك است.

ترك های ثابت : معمولا پس از نشست پی ، تحرك ساختمان كم می شود. این پدیده بر اثر قطع رطوبت و فشرده شدن سطح زیر پیش می آید. در نتیجه ، شكست و افت دیوارها و اسكلت بنا نیز متوقف ، و حالت ترك ثابت می شود.

موی ترك های مویی معمولی : این ترك ها در اثر افتهای كوچك در اسكلت بنا و به واسطه نیروها و در مواردی به علت نوع مصالح اندود به وجود می ایند. رطوبت ، انقباض و انبساط حاصله در مقابل خشك شدن سطوح مرطوب ، باعث ایجاد تركهای مویی می شود.
 
حالت های ترك 

ترك را به شكل های مختلف می توان آزمایش كرد. نوع خطرناك و بدون خطر آنها را به شكل های زیر می توان شناسایی كرد:
 
الف) بند دوقسمت دیوار را كه بر اثر ترك های عمیق از یكدیگر جدا شده اند ، با گچ دستی طوری كف كش می كنیم كه ملات فقط دو قسمت جدا شده را پوشش دهد ؛ یعنی در تركها نفوذ نكند پس از خودگیری و خشك شدن ملات گچ ، چنانچه از دیوار جدا شود ، اسكلت در حال نشست و افت كامل است كه باید در مورد آن با احتیاط رفتار كرد.
 
ب) در موارد ذكر شده در بالا ، می توان روی ترك دو قسمت جدا شده دیوار را نوار كاغذی از جنس كاهی نازك به ابعاد 30*3 سانتیمتر به شكل ضربدر (*) با پونز نصب كرد. چنانچه كاغذ پاره شود ، شكست و نشست در ساختمان بسیار خطرناك می باشد. در این صورت ، ساختمان باید از سكنه خالی شود.
 
ج) در نشست های خطرناك ، كلاف پنجره بر اثر نیروی فشار ، اهرم و دفرمه می شود . به علت بالا بودن ضریب شكنندگی ، شیشه پنجره ها ترك می خورند و می شكنند.
 
د) در افت های مداوم پی و مواقع سكوت ، صداهای "تك تك " كه حاصل ترك مصالح و بویژه اجركاری است ، شنیده می شود.
 
روش تعمیر ترك ها

 همانطور كه گفتیم ، بر اثر نشست ، ترك هایی به وجود می آید كه برخی از آنها مویین و ریز هسنتد . با خالی كردن اطراف آنها و با " كشته كشی " و كشیدن پنبه آب روی سطوح تركهای مویین آنها گرفته و آماده نقاشی می شوند.

ترك های نیمه عمیق 

بر اثر حركت پذیری سقف توفال كه از انقباض و انبساط رطوبت و حرارت حاصل می شوند . ترك هایی به وجود می آید.این ترك ها را با نوك كاردك و ماله خالی می كنیم و پس از " آماده كشی " و پرداخت كشته و پنبه زنی ، تركها را می گیریم و آماده نقاشی میكنیم.

ترك های عمیق 

 اطراف ترك را با تیشه می تراشیم و سپس درز آن را كاملا خالی می كنیم. كاربردن گچ دستی و كف كش كردن ، درون ترك را پر و سطح آن را با گچ آماده صاف می كنیم . سپس با گچ كشته و پنبه اب ، سوح آن را كاملا پرداخت و آماده نقاشی می كنیم.
 توجه شود : چون سطح كشته كشی در بعد بیشتری انجام می شود تا خطر كپ كردن به وجود نیاید ، باید اصولی را به كاربرد تا سطح ترك از اطراف به شكل پخ از گچكاری و اندود برداشته شود تا عمق ترك در سطحی عریض پیوند شود. به این عمل اصطلاحا " پرداخت كردن ، كشته و همسطح كردن با زمینه در گچكاری قدیمی " می گویند.

ترك در تقاطع دیوار 

 دیوارها بر اثر نداشتن پیوند با هشت گیر ترك می خورند . در مواقعی نشست و شكست دیوارها ، تركها كاملا باز و رویت می شوند . در بعضی موارد ، این تركها بسیار عمیق هستند ؛ به طوری كه می توان دست را در درون آنها حركت داد . در این حالت ، چنین عمل می كنیم :
 
1- سطح ترك را از دو طرف كاملا با تیشه می تراشیم ، و پس از جارو ، سطوح آن را كاملا مرطوب می كنیم .
2- چنانچه لازم باشد ، كنارهای ترك را با قلم و چكش چند سانتیمتر بازتر می كنیم تا نشست گچ با عمق بیشتری انجام شود.
3- ملات گچ تیزون را شلاقی در درون ترك می كوبیم تا سطح ترك كاملا پر شود.
4- پس از پر كردن ترك به شكل سرتاسری و كف كش كردن گچ تیزون ، اندود گچ و خاك را اجرا می كنیم.
 5- در صورت نیاز ، ترك را شمشه گیری می كنیم تا سطح گچكاری یكنواختی به وجود آید.