مقالات

 
به طور عمده سیمان وماسه ویا گچ، اجزای اصلی ملات های کارگاهی هستند که در حالت سنتی ، به طور جداگانه به کارگاه انتقال داده شده و در نسبت های مناسب به صورت دستی با یکدیگر مخلوط شده و پس از افزودن آب ، ملات خمیری تازه جهت کاربرد مورد نظر ، تهیه می شود .

طی دهه 1960 در اروپای غربی ، رشد تقاضای مسکن و وضع قوانین و استانداردهای کنترل کیفیت و افزایش کیفیت ، مسئولین و متخصصین را بر آن داشت تا راه حل های مناسبی ارائه نمایند .

یکی از مواردی که می توانست در این زمینه مشکل گشا باشد ، تولید ملات و اندودهای با کیفیت ، و اجرای آن ها به گونه ای که سبب افزایش سرعت اجرا شود . برای حل برخی از مشکلات و افزایش سرعت اجرا و همچنین بهبود خواص و عملکرد ملات های کارگاهی ، استفاده از مقدار کمی مایع متفرق کننده و روان کننده در مخلوط ، مؤثر بود . اما به علت کمبود کارگرهای ماهر و افزایش پیچیدگی عملکرد مصالح ، تکنولوژی ملات کارگاهی ، قادر به برآورده کردن نیازهای مشخص شده نبود . دستیابی به فن آوری تولید افزودنی های شیمیایی متفرق شونده پودری ، و گسترش کاربرد آن در ملات ، سبب ایجاد تکنولوژی تولید ملات خشک آماده در اروپای غربی به منظور جبران مشکلات و معایب ملات های مخلوط شده در کارگاه ( سنتی ) ، شد . 

انواع محصولات ملات خشک آماده پایه سیمانی مخلوط های خشک آماده را از نظر نحوه تعیین نسبت های اختلاط ، روش تولید و عرضه و همچنین کاربرد ، تقسیم بندی می کنند .
در خصوص نحوه تعیین نسبت های اختلاط ، دو روش تجویزی و طراحی شده در نظر گرفته شده است .

در روش « طراحی شده » ، ملات بر اساس الزامات و نیازهای مشتری ، طراحی می شود . در روش تجویزی ( که عموماً ملات های خشک ، به این روش عرضه می شوند ) ، تولید کننده ، انواع مختلفی از ملات را برای کاربردهای مشخص و با مشخصات مختلف تولید می نماید و مصرف کننده ، بر اساس نیاز و الزامات مورد نیاز ، نسبت به انتخاب ملات موردنظر اقدام می نماید .

از نظر روش تولید نیز به دو دسته اصلی تقسیم می شوند : ملات هایی که همانند بتن آماده ( کلیه مصالح در کارخانه انتخاب ، توزین و با آب مخلوط شده ) و برای مصرف عرضه می شوند و یا ملات هایی که در کارخانه انتخاب ، توزین و به صورت خشک مخلوط شده ، و آب را در کارگاه و قبل از استفاده به آن اضافه می کنند . دسته اخیر خود به دو گونه عرضه می شود : یا همه مصالح در کارخانه مخلوط شده و به کارگاه منتقل می شوند و یا همه مصالح در کارخانه انتخاب و توزین شده ولی همه آن ها با هم مخلوط نمی شوند و برخی از اجزا در کارگاه به مخلوط اضافه می شوند .

از نظر کاربرد نیز مخلوط های خشک را به انواع مختلفی تقسیم می کنند ، که یک دسته آن ملات های معمولی و دسته دیگر ملات های پیچیده یا ویژه می باشد .

تولید ملات های خشک پیش بسته بندی شده ، علاوه بر افزایش تولید و سرعت اجرا ، سبب افزایش کیفیت ، تنوع در محصولات و امکان کنترل کیفیت نیز می شود . امروزه با ادامه اصلاح تکنولوژی تولید ملات خشک آماده ، ملات های خشک پیشرفته ای برای تولید صنعتی ، گسترش یافته و معرفی شده اند . این محصولات می توانند دوام و پایداری ساختمان ها را بهبود داده و همچنین راه حل ساده ای برای بعضی از مشکلات ساختمانی محسوب شوند . کاربرد این ملات های خشک آماده پیشرفته و سیستم های مکمل آن ها (مانند سیستم EIFS) ، کاملاً سازگار و به طور کلی از لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه می باشند .
 
مزایا
 
سهولت استفاده از ملات های خشک آماده ،موجب صرفه جویی در وقت و هزینه ساخت و ساز می گردد . تهیه وبکارگیری آنها ساده است و یک کارگر معمولی هم می تواند بدون آنکه تغییری در شیوه بکار بردن ابزار آلات کارش ایجاد نماید،از آن استفاده کند. شایان ذکر است ، که به طور کلی ملات های خشک فقط نیاز به حجم آب مشخصی دارند، لذا افراد به راحتی قادر به استفاده از آ ن بوده ودیگر نیاز به آموزش خاص یا استفاده از مواد تکمیلی دیگر ندارند.

به طور کلی از مزایای این نوع ملات ها می توان افزایش سرعت اجرا ،کاهش پرت مصالح و صرفه جویی درمصرف سیمان پرتلند ، اطمینان از کنترل کیفیت مصالح اولیه و امکان کنترل کیفیت محصول نهایی (قبل از مصرف) چسبندگی بیشتر وبهتر به سطوح با قابلیت پیوند کمتر ،خواص مکانیکی بهبود یافته ،دوام و خصوصیات بلند مدت بهبود یافته ،قابلیت تغییر شکل بیشتر وبهتر ، مقاومت بالاتر در برابر ضربه ،کارایی بهتر ملات ،کمک به حفظ محیط زیست به دلیل کاهش مخاطرات ناشی از حمل ونقل ،سهولت در  کار (سیستم یک جزئی است نه چند جزئی) ، هزینه کمتر برای نقل وانتقال و نگهداری وانبار کردن ،سهولت در دسترسی مصالح به صورت بسته بندی ، قابلیت نگهداری طولانی مدت در انبار ، عدم نگرانی نسبت به یخ زدگی  ملات تازه ، مصرف آب کمتر ، و اطمینان بیشتر نسبت به کیفیت کار انجام شده (کاسته شدن از خطاهای انسانی در محل کار ودر نتیجه یکنواختی و کیفیت بهتر ) اشاره کرد.

بر اساس یک کار تحقیقاتی ، بازده استفاده از ملات خشک آماده ، در دو حالت نیمه مکانیزه و تمام مکانیزه با روش سنتی مقایسه شده است . در این مقایسه با در نظر گرفتن فعالیت هایی که در روش «سنتی» نیاز است ، که شامل حمل هر یک از مصالح به محل کارگاه به صورت مجزا ، اختلاط دستی و اعمال آن به صورت دستی  می باشد ، بازده را 10 متر به ازاء هر نفر _ شیفت کاری محاسبه نموده اند .در حالت استفاده از ملات خشک اماده نیمه مکانیزه (اختلاط دستی ) که شامل فعالیت های تهیه ملات خشک در کارخانه ،حمل آن ها در پاکت به محل کارگاه ، توزین و اختلاط دستی و اعمال یا مکانیزه می شود ،بازده به 25 متر مربع به ازاء هر نفر -شیفت کاری ،افزایش می یابد . در حالت «ملات خشک آماده وسیستم تمام مکانیزه » که شامل فعالیت های تهیه ملات خشک در کارخانه ،حمل آن به کارگاه با سیلو و اختلاط و اعمال آن به صورت مکانیزه می شود، بازده به 50 تا 60 متر مربع به ازاء هر نفر -شیفت کاری ،افزایش می یابد ، که بیانگر افزایش سرعت اجرا به حدود 6 برابر می باشد . در این نوع مصالح (ملات خشک آماده)، به طور کلی مصرف سیمان کمتر می باشد که از علل آن می توان به جایگرینی آهک ،مواد پولازونی واستفاده از مواد افزودنی شیمیایی و مصالح استاندارد اشاره کرد. استفاده از این ملات ها باعث تمیز نگاه داشتن کارگاه ساختمانی شده و بخشی از هزینه های نظافت کارگاه حذف می شود. به علت بسته بندی های مشخص و میزان مصرف مورد نیاز از این محصولات ، پرت آن در حد صفر بوده ،لذا مازادی از ملات در معابر و کارگاه باقی نمی ماند که موجب آلودگی های زیست محیطی شود: بنابراین به حفظ محیط زیست کمک می کند واز ایجاد درگیری با همسایگان به دلیل کاهش آلودگی های ساختمانی می کاهد . این ملات ها ، درجه بالا و قابل اعتمادی از کیفیت را به مصرف کننده ارائه می کنند ،زیرا امکان رعایت استاندارد و بهره گیری علمی در استفاده از مواد اولیه و همچنین کنترل محصولات در آزمایشگاه های مجهز مواد ساختمانی وجود دارد ؛بر خلاف ملات های سنتی ،در اینجا کیفیت ملات ساخته شده به کارگری که آن را تهیه نموده بستگی ندارد و مشکلات استفاده از مصالح غیر استاندارد و مشکل زا همانند سنگدانه های نامرغوب حذف می شود.