مقالات

 حفاظت از دیوار در برابر رطوبت

هر ساله بر اثر ورود رطوبت و آب به داخل ساختمان و یا نفوذ آن به درون اجزای ساختمانی ، ضررهای هنگفتی به ساختمان وارد آمده و تأثیرات نابود کننده ای بر روی سازه ساختمان ها می گذارد.چوب ها می پوسند، فلزات دچار زنگ زدگی می شوند.از تأثیرات دیگر هجوم رطوبت و ماندگاری آن،ظهور حشرات و قارچ ها در ساختمان می باشد.

روکش های گچی دیوارها متورم می شوند و سرمای هوا و یخبندان،موجبات تخریب اکثر مصالح را فراهم می آورد.آبی که به داخل مصالح نفوذ کرده ،پس از منجمد شدن منبسط می گردد و آب منبسط شده مصالح را خرد و فرسوده می کند.این پدیده را در نمای ساختمان مانند سنگ،آجر یا اندود ها بیشتر مشاهده نمی شود.به طور کلی رطوبت به دو طریق بر دیوارها تأثیر مخرب می گذارد: اول جذب رطوبت موجود در خاک و دوم تأثیر رطوبت ناشی از بارندگی.

بدترین خرابی ها در مورد دیوارهایی که فاقد درپوش هستند،رخ می دهد.نقص در اجرای بام ها و یا درپوش روی دیوارها به مرور و به صورت متوالی ساختمان را چنان فرسوده می کند که تا مرز تخریب کامل ساختمان پیش می رود.


راه های جلوگیری از نفوذ رطوبت

1. کم کردن رطوبت خاک اطراف ساختمان(زهکشی)
2. استفاده از مصالحی که جاذب رطوبت نباشند.

بعضی از مصالح کمتر تحت تأثیر رطوبت محیط قرار می گیرند،مثلاً سنگ های ساختمانی بسیار کمتر از آجر آب محیط را به خود جذب می کنند.به طور کلی علت جذب رطوبت مصالح ساختمانی به میزان تخلخل و وجود حفره های آوندگونه و همچنین تماس مستقیم مصالح با آب یا مصالح مرطوب می باشد.

لذا باید مابین جسم مرطوب و مصالح یا اجزای ساختمانی موردنظر صفحه ای قرار گیرد تا مانع از عبور رطوبت گردد.به آن دسته از مصالحی که مانع از عبور رطوبت و آب می شوند،عایق رطوبتی می گویند.


مصالح عایق رطوبت

کلیه مصالحی که متخلخل و یا دارای حفره های آوندگونه نباشند،می توانند به عنوان عایق رطوبتی مورد استفاده قرار گیرند.خصوصیات این مصالح عبارتند از:

 غیرقابل ترکیب بودن با سایر مواد موجود در محیط

 دوام و مقاومت کافی در برابر نیروهای محیطی و مکانیکی


 قابلیت انعطاف

 دارا بودن خصوصیات مثبت کاربردی (حمل و نقل،قیمت مناسب،نگهداری آسان)


نفوذ رطوبت از طریق زمین و پی ساختمان

برای جلوگیری از نفوذ رطوبت در این حالت باید جلوی حرکت آن را به ترتیبی سد نمود.برای این منظور روی پی را با لایه عایق پوشانده و سپس دیوار چینی را از روی عایق شروع می کنند، ولی چون غالباً سطح پی از کف تمام شده ساختمان پایین تر است،قبلاً روی پی را با کرسی چینی تا حد بالای قلوه چینی (بلوکاژ) کف بالا آورده و سپس روی آن را عایق می کنند. چنانچه لایه عایق از حد بالای قلوه چینی پایین تر قرار گیرد،جلوی نفوذ رطوبت کاملاً گرفته نمی شود و از آن قسمت از دیوار که پایین تر از کف سازی قرار دارد،رطوبت به طرف بالا نفوذ می کند.


نفوذ رطوبت از بدنه دیوار

چنانچه دیوار داخلی در جوار سرویس های بهداشتی و یا هر مکان دیگری که احتمال نفوذ آب از یک سمت دیوار به سمت دیگر باشد،نسبت به عایق کاری دیوار اقدام می شود .باید در نظر داشته باشید که چون در اینگونه فضاها به علت آبریزی ،کف سازی نیز ممکن است عایق کاری شده باشد،لزوماً بایستی عایق سطوح عمودی و افقی به خوبی به یکدیگر متصل و یکپارچه گردند.قسمت داخلی دیوار از محل اتصال به کف تا ارتفاع 7 تا 10 سانتی متر، از مصالحی مانند پلاک های سنگی،موزائیک ،سرامیک یا چوب اجرا می شود.این قسمت را قرنیز پای دیوار می خوانند.

قرنیز پای دیوار علاوه بر ایجاد زیبایی و محافظت از پای دیوار در مقابل برخورد اجسام گوناگون به آن می تواند به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت حاصل از شستشوی کف اتاق به دیوار در محل خود قرار گیرد.به طور کلی قرنیزها احتیاجی به عایق کاری ندارند.در فضای سرویس ها که کف آنها در معرض ریزش آب و رطوبت داخلی است عایق کاری کف این فضاها به صورت کاسه بوده و تا ارتفاع 10 سانتی متر روی دیوارها ادامه می یابد و سپس پوشش نهایی دیوار انجام می گیرد.


نفوذ رطوبت از طریق روی دیوار

آب باران از طریق روی دیوار به راحتی جذب مصالح بنایی شده و علاوه بر آن نمای ظاهری ساختمان را از بین می برد و تخریب تدریجی دیوار رانیز به همراه دارد.برای جلوگیری از بروز این پدیده از درپوش یا قرنیز روی دیوار استفاده می کنند.عملکرد اصلی درپوش جوگیری از نفوذ رطوبت به داخل دیوار و هدایت آب باران به خارج است.درپوش یا قرنیز روی دیوار با توجه به تماس مستقیم با آب و یخ،معمولاً از مصالحی مانند سنگ،بتن و یا ورق های گالوانیزه یا مصالح دیگر ساخته می شود.سطح درپوش با شیبی در حدود 3 تا 5 درصد به سمت خارج اجرا می شود و لبه آن به اندازه لازم و به صورت افقی از دیوار خارج شده، در زیر آن شیاری به عنوان آب چکان تعبیه می شود.عمق آب چکان باید به حدی باشد که آب به خوبی از آن خارج شده و امکان رسیدن به دیوار را نداشته باشد.چنانچه دیوار در معرض باران و برف و رطوبت شدید قرار گیرد، می توان از درپوش های مختلف مانند سنگ پلاک و ورق گالوانیزه استفاده کرد.

برای نصب درپوش های فلزی،بلوک های چوبی را که به صورت هرم ناقص ساخته شده است،در فواصل معین(هر 50 تا 60 سانتی متر) روی دیوار و داخل ملات شکلی نصب می کنند که چوب نتواند از داخل آن خارج شود.سپس به اندازه عرض مورد نیاز تسمه های فلزی به ضخامت 3 میلی متر و پهنای 2 تا 3 سانتیمتر را که لبه آنها به صورت خمیده از دیوار خارج می شود،به چوب ها پیچ و محکم می کنند.سپس ورق های گالوانیزه که برای درپوش دیوار ساخته و لبه آنها فتیله و خم شده است،از دو طرف به لبه تسمه ها محکم می شود.در اجرای این نوع درپوش باید دقت کرد که در مقابل بادهای شدید،مقاومت لازم را داشته باشد.