در اثر شکست دیوارهای باربر و نشست آنها ، طاقهای پوشش نیز نشست می کند و در امتداد تیرهای پوشش ، ترک هایی ایجاد می شود . در بعضی موارد که شکست ها همراه با نشست است ، درطاق پوشش ترکهای فرعی به صورت مورب بوجود می آید. این ترکها در اندود های سطحی چشمگیر است . در این صورت ترکها را باید کاملاً باز کرد و اطراف آنها راعمق بیشتری داد تا عمل تعمیر و لکه گیری با قسمتهای قبلی کاملاً پیوند بخورد و یکپارچه شود . محل ترکها را پس از مرطوب کردن ، با گچ و خاک اصطلاحاً « تیزون » پر می کنند و ترکها را می گیرند . سپس سفید کاری آن را انجام می دهند.

توجه : در بعضی موارد ، ترکهای به وجود آمده در سقف به حدی است که تعمیر آنها امکانپذیر نیست . در این صورت ، اگر رنگ سقف روغنی باشد ، آن را با چراغ پریموس دستی می سوزانند و سپس با کاردک ، رنگ های سوخته را از سطح کار بر می دارند وسطح اندود رخم زده شده را سفید کاری می کنند .

پیشگیری رطوبت بالا رونده: چنانچه دیوار بنا قیر اندود نشده باشد ، و یا به علل گوناگون قیر اندود آن معیوب اجرا شده باشد. به علت چکه کردن از لوله و یا هرعلت دیگر ، ممکن است رطوبت از سطح پی و کرسی چینی به مرور زمان به طرف بالا بکشد و سبب اشکالات اساسی و ظاهری شود. اشکالات ظاهری ممکن است سفیدک زدن ، شوره زدن ، پوسته کردن ، ورقه شدن ، کپ کردن و با طبله شدن گچکاری واندود باشد . دراین صورت ، امکان خالی شدن پای دیوار وجود دارد که خطرناک است . از نظر بهداشتی نیزعوارض ناگواری وجود داردکه به مرور زمان پیش می آید . اگر پی شفته ای باشد ، در اثر رطوبت حالت خمیری پیدا می کند که به مرور زمان ، باعث نشست ساختمان نیز می شود .

روش پیشگیری : معمولاً حد بین ملات و موزاییک را در زیر دیوار قیر اندود می کنند. برای قیر اندود کردن مرحله ای دیوار ،با رعایت ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر فاصله از دیوار را شمع بندی می کنند و در صورت نیاز به طور مطمئن تنگ می بندند .

خالی کردن پای دیوار : برای اینکه قیر اندود به صورت اصولی انجام شود ، به اندازه ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر پای دیوار را به شکل یک کانال سرتاسری خالی می کنند. ارتفاع این کانال به اندازه ۳۰ سانتیمتر است .

شکافتن قسمت های مختلف دیوار

۱- برای اجرای قیر اندود به اندازه ۵ رج از دیوار مرطوب را ، حدود ۱۲۰ سانتیمتر خالی می کنند.
۲-سه رج در ناحیه سطح زیر موزاییک و ۲ رج در سطح روی موزاییک را خالی می کنند.
۳- معمولاً یک متر از دیوار سالم را رها می کنند و مجدداً ۵ رج ، حدود ۱۲۰ سانتیمتر را خالی می کنند.
۴- به ترتیبی که گفته شد ، تمام جوانب دیوار را که مرطوب است ، به شکل یک در میان مانند لانه زنبوری خالی می کنند.

کرسی چینی

۱- در سطوح دیوار ، خط ترازی به ارتفاع لازم درست می کنند و بعد از اندازه برداری کرسی چینی ، با ملات ماسه و سیمان و آجر آبخوار در سه رج با رعایت پیوند ، بنایی می کنند .
۲- در حفره های باز شده ، کرسی چینی را کاملاً همتراز یکدیگر بنایی می کنند .
۳- پس از سه رج کرسی چینی ، اندود ماسه و سیمان را به طور صیقلی انجام می دهند .

بستن زیر دیوار

بعد ازعایق کاری با قیر گونی ، ملات ماسه و سیمان ریخته می شود و دورج آجر آبخوار با رعایت پیوند و ۱۰ سانتیمتر عقب نشینی از هر طرف، عایق کاری مرحله بعد را انجام می دهند.

توجه : رج انتهایی نیز با ملات بسیار نرم و مقاوم به صورت غوطه ای انجام می گیرد تا حالت افت و نشست در دیوار به وجود نیاید .

برداشتن نواحی مسدود دیوار

۱- به طوری که ذکر شد ، قسمت هایی از دیوار را که مسدود مانده است ، با دقت خالی می کنند .
۲- کرسی چینی و بعد از آن ، اندود ماسه و سیمان سپس قیر اندود با رعایت اورلپ انجام می گیرد. در خاتمه ، دو رج انتهایی را با رجهای قبلی قفل و بست می کنند و به شکل غوطه ای و کاربند کردن در سطح زیر دیوار آن را کاملاً می بندند.

تعمیر کف سازی

۱- پس از اجرای قیر اندود ، کانال خالی شده را با ماکادم ، و روی آن را با سنگهای شکسته و خرد شده پر می کنند .
۲- چنانچه در کفسازی ، بتون ریزی سبک اجرا شده باشد ، آن را تعمیر و سپس موزاییک فرش می کنند.

توجه ۱ : درمواردی که بلوکاژ کنار دیوار فاقد بند انبساط باشد ، درموقع تعمیرو کفسازی، بند انبساط با مصالح موجود اجرا وسپس مراحل بعدی بنایی انجام می شود .

توجه ۲ : عمل اندود کاری باید بعد از موزاییک فرش و دوغاب ریزی انجام شود . چنانچه موزاییک فرش شود ، اما دوغاب ریزی بعد از اندود گچ و خاک دیوارها انجام شود ، خطر پر شدن بندها پیش می آید . در این حالت ، دوغاب نمی تواند در عمق بندها نفوذ کند و فقط به شکل سطحی است و بعد از مدت زمانی ، امکان دارد طبله کند و بیرون بزند .

اجرای اندود کاری: پس ازساختن قرنیزسیمانی یا نصب سنگ قرنیزو دوغاب ریزی پشت آن وهمچنین بند کشی بین سنگهای قرنیز ، سطح دیوار را جارو و مرطوب می کنند و سپس گچ و خاک را به نسبت یک به یک به شکل هموار ، اما با سطحی زبره بنایی می کنند.

سفید کاری

۱- معمولاً دیوار را به ارتفاع چند سانتیمتر بالاتر از گچ کاری قدیمی به طور فارسی می تراشند .
۲- محل گچکاری قدیم و سطح اندود شده را پخ ، و با گچ آماده و کشته در دولایه سفید کاری می کنند .

ابزار زنی

در بعضی موارد، محل نشست سفید کاری روی قرنیز سنگ با رعایت به اصطلاح « ابزار زنی » به صورت مدور و گود درمی آید.

پیشگیری رطوبت بالا رونده به روش سیستماتیک

در سالهای اخیر در کشورهایی مانند هلند ، انگلیس ، اسپانیا و یونان ازروش پیشگیری رطوبت به طریق سیستماتیک استفاده میشود.این روش بسیار اصولی و با صرف هزینه مناسب است . اتلاف وقت و زحمت بسیار هم ندارد . در عایق سازی بناهای باستانی و قدیمی مانند کلیساها ، کاخها ، اماکن عمومی و منازل قدیمی که به طور کلی اسکلت آجری دارند ، مورد استفاده خاص قرارمی گیرد. مکانیک ساده و جالب عایق سازی در این روش سبب شده است که طی چند سال گذشته در ایران نیز از آن بهره گیری شود .

وسایل کار : رای انجام این کار از اره هایی با شکلهای مختلف مدور و معمولی در ابعاد کوچک و بزرگ استفاده میشود . نوع معمولی آن با طول ۴۲ اینچ ، عرض ۳ اینچ و ضخامت ۷ میلی متر برای برش دیوار مورد استفاده قرار می گیرد . از نوع جدید آن نیز که تیغه دایره دارد ، استفاده فراوان می شود .جنس اره فولاد نرم است و با کبالت ، کرم و یا تنگستن روکش می شود . نوع مقاوم آن با کاربید تنگستن آب داده می شود. به طوری که ذکر شد ، جنس این نوع فلز نرم است و روکش های مذکور به مقاومت آن ها کمک شایانی می کند . این اره ها دستگاه متحرک مکانیکی دارند و با برق و یا بنزین کار می کنند .

نحوه اجرا:

۱- اندود رجهای پایین دیوار را به اندازه ۲۰ سانتیمتر به طور سراسری می تراشند .
۲- سطح را جارو و عاری از گرد و غبار می کنند .
۳- رج انتهایی و یا رج دوم طوری انتخاب می شود که برش در ضخامت آجر و در واقع وسط رج باشد ؛ یعنی با استفاده از خط تراز بین ضخامت آجر خطی سرتاسری کشیده می شود .
۴- در دیوارهای باربر سرتاسری ، طول برش به اندازه ۵۰ سانتیمتر و در ستون های منفرد ، طول برش با طول ستون باربر آجری متناسب است . برش به اندازه ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر انجام می شود .
۵- گوشه دیوار را با قلم و چکش تا ۲۰ سانتیمتر خالی می کنند .
۶- با استفاده از اره نوع کاردی که طول آن کوتاه ، حرکت آن کم و کاملاً قابل کنترل است ، عرض دیوار را با نوک اره سوراخ و آن را آماده برش طولی می کنند .
توجه : برای اینکه تیغه اره در راستای خط و بدون موج حرکت کند، اره را روی چهار تراش می خوابانند و تیغه را روی آن حرکت می دهند .
۷- برش را تا ۵۰ سانتیمتر ادامه می دهند .

عایق کاری:

۱- دیوار بریده شده با دستگاه ، با فشار هوا باد زده می شود تا غبار حاصل از برش دیوار از محل خارج شود .
۲- آب با فشار به صورت پودر در جداره باز شده اثر می کند و باعث خیس شدن جداره آجر بریده می شود .
۳- ورق های ایزوگام بسیار فشرده و یا مقواهایی قیری که در چند لایه فشرده شده است ، به طول ۴۰ سانتیمتر و به عرض دیوار برش می دهند.
۴- با دوغاب رقیق سیمانی ، دو طرف عایق آماده شده را اندود می کنند .
۵- به کمک فرد دیگری دوغاب رقیق سیمان را با دستگاه ملات پاش به داخل درز می پاشند تا دو سطح جداره به دوغاب سیمان کاملاً آغشته شود .
۶- ورق عایق را با فشار به داخل درز میفرستند و زیر دیوار را کاملاً محکم می کنند .
۷-برش مجدد : پس از خودگیری مرحله اول سیمان که یک ساعت به طول می انجامد،جهت عبور تیغه اره ، ۱۰ سانتیمتر فاصله خالی گذاشته می شود . سپس دوغاب اضافه را می گیریم و مسیر تیغه را باز می کنند.

توجه ۱ : تیغه اره را بلافاصله از محل خارج می کنند ، می شویند و پس از خشک کردن لا به لای دنده های آن ، برای استفاده مجدد آماده می کنند .
توجه ۲ : مجدداً دیوار را به اندازه ۴۰ سانتیمتر برش می دهند. طول به دست آمده ۵۰ سانتی متر می شود ( که ۴۰ سانتیمتر ازآن همواره عایق گذاری می شود ) .باید توجه داشت که عمل بریدن و اجرای عایقکاری از چهار طرف دیوارهای فضا انجام می شود .

عایق بندی با استفاده از ترکیبات شیمیایی

۱- پس از برش دادن دیوار و گرفتن گرد آن ، جداره باز شده پشت دیوار را با صفحه ای مسدود می کنند. مواد شیمیایی را که مانند گرد است ، به نسبت لازم با آب مخلوط می کنند تا به شکل دوغاب در آید .(مخلوط در دستگاه سربسته ای که پره های گردنده دارد ،ساخته می شود) .
۲- محلول به دست آمده را که « سیلی کونات » نام دارد ، از دستگاه که مانند ملات پاش و قیر پاش کار می کند ، با فشار به جداره هدایت می کنند. این محلول بلافاصله با هوای محیط ترکیب و سخت و مقاوم می شود .
۳- نوع مقاومتر این محلول را که « سیلی کونات لاتکس » نام دارد ، با ترکیبات دیگری بترتیبی که گفته شد، تهیه میکنند و به درون درز هدایت می کنند. محلول ، حالت سخت استخوانی اما اسفنجی پیدا می کند .
توجه : این محلول ، هم به عنوان عایق رطوبتی و هم به عنوان پر کننده زیر دیوارها ، بسیار سریع و مطمئن است و کاربرد فراوان دارد ؛ اما هزینه آن از هزینه اجرای دو مرحله قبل بیشتر می شود .

علت نفوذ رطوبت به ناحیه کف خواب پشت بام

آبروی پشت بام به چند علت دچار نفوذ رطوبت می شود که به آنها اشاره می شود:
۱- نشستهای احتمالی باعث باز شدن لایه های زیرین می شود .سپس آب در آنها اثرمی کند و باعث به وجود آمدن رطوبت در ناحیه ناودانی و سایر قسمتها ، بخصوص زیر سقف در فضاهای داخلی و نماهای خارجی می شود . اگر چنین شود ، مشکلات فراوانی از جهت تعمیر پیش خواهد آمد .

۲- قیر اندود و آسفالت پشت بام به علت تماس با هوای آزاد ، اثرات جوی ، استفاده از سطوح پشت بام ، برف روبیها و بارانهای شدید فرسوده می شود. به همین علت ، آسفالت و قیراندود آن هر چند سال یک بارباید عوض شود ؛ مگرسطح آن موزاییک فرش شده باشد.

۳- وارد آوردن هرگونه ضربه به سطح پشت بام باعث شکست قیر اندود می شود ؛ بویژه زمانی که هوا سرد است .استفاده از قیرهایی که درجه غلظت آن ها در نقاط مختلف متفاوت است نیز ایجاد مشکل می کند . معمولاً در نقاط سردسیر از قیرهای که درجه غلظت بیشتری دارند ، کمتر استفاده می شود ؛ و یا آن را با قیرهایی که درجه غلظت پایین تری دارند ، مخلوط می کنند و بعد مورد استفاده قرار می دهند .

۴- اجرای کف خواب گذاری در گوشه و نواحی کناری پشت بام ممکن است با اشکالاتی همراه باشد و به علت محدودیت محل ، کار عایق کاری بدرستی انجام نشود . به طور کلی ، ناودان باید در میان پشت بام گذاشته شود . این روش اولاً سبب اجرای دقیق و بدون اشکال خواهد بود . ثانیاً حدود ۱۰۰ متر مربع کشش آب از چهار طرف ( از هر سو ۵ متر ) را به وجود می آورد .

روش ترمیم قیر اندود

اثررطوبت درزیر طاق و بیشتردرناحیه ناودان به وجود می آید که محل نفوذ سوراخ را تا حدودی نشان می دهد.با برداشتن آسفالت محل مذکور ، سطح قیر اندود را جارو می کنند و ناخنک های آن را می گیریند و در ابعاد بیشتری از سطح قیرگونی قبلی ،درناحیه ناودانی قیر مذاب را با پارو طوری پهن می کنند که کوچکترین منفذی وجود نداشته باشد . گونی را می کشندودر محل پهن می کنند، قیر مذاب روی گونی ریخته می شود و لایه دوم گونی را در جهت معکوس رج اول پهن می کنند ؛ به طوری که قیر داغ از سطح چشمه های گونی نفوذ کند . سپس قیر مذاب را بر سطح گونی جهت اندود عایق می کشند . به همین ترتیب، دو لایه گونی و سه لایه قیر کشیده می شود . محل کفخواب را با توپی یا مصالح دیگر می بندند . سطح پشت بام را با آب می بندند . فردای آن روز چنانچه زیر سقف چکه نکند و رطوبتی نداشته باشد ، آسفالت ریخته می شود و قسمتهای دیگر رویه آن را ترمیم می کنند .لازم به ذکر است ، چنانچه ترمیم عایق در ناحیه کفخواب باشد ، عمل قیراندود روی کفخواب را باید با دقت انجام داد ؛ گونی محل سوراخ آبرو را برید ؛ سطح داخلی لوله را قیراندود کرد ؛ و گونیهای بریده شده را به قسمتهای درون لوله کفخواب برگرداند .

موزاییک فرش

با ملات ماسه و سیمان کاملاً سفت و کم آب که ملات با ماسه مخلوط نشود. بنا به اصول موزاییک فرش با رعایت فاصله هر موزاییک با موزاییک بعدی به اندازه ۵ میلیمتر جهت نشست دوغاب ماسه و سیمان ، درزها به طور کامل و با رعایت هر چهار رج از محور عمودی و افقی ، بند انبساط موزاییک فرش را انجام می دهند . بند انبساط با تخته گذاری سر و ته باریک به اندازه ۵/۲ سانتیمتر به وجود می آید . درزمان مشخص ، تخته را از درز انبساط بر می دارند ، محل خالی را با آسفالت نرم پر می کنند و قدری می کوبند. سپس ، عمل دوغاب ریزی درزهای موزاییک فرش را بسیار دقیق انجام می دهند .
توجه : اجرای بند انبساط در موزاییک فرش پشت بام سبب می شود که در اثر « الاستیسیته » سقف ، ملات زیر موزاییک نشکند و مشکلات نفوذ رطوبت در سقف پیش نیاید .
توجه مهم : روش فلنچ گذاری با نصب کلاهک وموزاییک فرش روی قیراندود با مشخصات اجرایی گفته شده ، یک اجرای بسیار اصولی است که مشکلات تعمیر و یا تعمیر مجدد را بکلی از بین خواهد برد .

قیراندود اطراف لوله های هواکش ، آب باران ، دودکش و کانال کولر

معمولاً برای پیشگیری از پوسیدگی کانال کولر و همچنین زنگ زدن لوله چدنی داخل هواکش ها ، لوله آب باران و دودکش ، تا ارتفاع لازم قیر اندود می شوند و برای محافظت آنها ، ماهیچه بتنی یا دیوار آجری به کار می برند.سطوح کرمو در اسکلت بتنی به عللی چند ، سطوح و یا حجم بتن ریزی سوراخ و اصطلاحاً کرمو می شود .

کرموها بر دو نوعند :

کرموهای سطحی : در این حالت ، سطح بتن خلل و فرج های ناچیزی دارد که با بتونه می توان آن را ترمیم کرد و یا اگر خیلی ناچیز باشد ، از آن چشم پوشید.

کرموهای عمیق : عواملی همچون ویبراسیون ، دانه بندی نادرست ، آب زیاد در بتن سبب ایجاد کرموها در حجم بتن می شود .

ترمیم سطح کرمو

معمولاً سوراخهای ایجاد شده در بتن را باز می کنند ؛ یعنی درون حفره ها به جستجو می پردازند تا اگر درحجم و بعد پوشش بتن حفره های پنهانی وجود دارد ، نمایان شود . با میخ فولادی بلند و یا قلم تیز و باریک ، سطح درون حفره ها راخالی می کنند؛ طوری که بتوان بتن را در آن براحتی ترزیق و محل را ترمیم کرد .

حمله سولفاتها

در مواردی ، ترکیبات سولفاته دردانه بندی که ناشی از نوع سیمان ، وجود نمکها و یا آب دریاست ، باعث متخلخل شدن سطح بتن می شوند . به طور مسلم ، اگر سولفات ها به شکل ترکیب در بتن به کار رفته باشند ، آن قسمت از بتن را اگر فاقد نیروی فشاری باشد ، به شکلی مطمئن خالی و مجدداً جهت قطعه سازه، قالب بندی و بتن ریزی می کنند.
توجه : چنانچه حمله سولفاتها سطحی باشد ، جداره بتن متخلخل و یا ورقه ورقه می شود که در هر دو صورت ، سطوح سوراخها را بازتر ، قسمتهای ورقه شده را نیز از سطح جمع و سپس محل را ترمیم می کنند .

تمیز سازی میلگردها

چنانچه اثر سولفاته شدن تا سطح میلگردها پیشروی کند ، آنها را نیز اکسیده و دچارخوردگی می کند . در این حالت ، باید سطوح میلگردها تراشیده شود و با برس سیمی ، گرد حاصله را نیز زدود تا محل برای تعمیر بتن آماده شود . لازم به ذکر است که باز کردن حفره ها و خارج کردن اثر سولفاتها از سطوح بتن ، غباری تولید می کند که با جارو کردن و حتی دم زدن گرفته می شود . پس از اطمینان کامل از تمیزی محل ، سطح را مرطوب نموده و عمل تعمیر را انجام می دهند .

ترکیبات مصالح تعمیر کاری

معمولاً درلکه گیری که به وسیله ریزدانه ها انجام میشود ، از دانه های ماسه زیر ۲/۳۶ میلیمتر استفاده میشود. مقدار سیمان باید با سیمان مصرف شده در اسکلت بتنی مناسب باشد . مقدار آب بتن هم باید به اندازه ۰/۳ مقدار سیمان مصرفی باشد . ملاتی که جهت وصله کاری استفاده می شود ، نباید رقیق باشد ؛ بلکه باید لزدار و با خاصیت چسبندگی بیشتری باشد .

بتن ساخته شده با فشار و با رعایت اصول فنی به کار می رود ؛ طوری که دقیقاً درلا به لای حفره های کوچک و بزرگ و یا در لای میلگردها نشست می کند . این عمل را با دست و دستکش و با رعایت فشرده کردن ملات در شیارها ، حفره ها و سوراخها انجام می دهند . سپس با تخته ماله می کوبیم و صاف می کنند .
توجه ۱ : برای هم سطح کردن بتن هرگز از ماله فلزی استفاده نمی شود؛ زیرا صیقلی بودن سطح ترمیم شده ،دوگانگی مشخصی در اسکلت بتونی به وجود می آورد . برای شکل دادن سطح ترمیم شده ، به جای ماله از ورق یونولیت استفاده می شود.در این روش ، چشمه های ریزی که در سطح بتن به وجود می آید ، مانند چشمه های ریز سطوح بتن اکسپوزه قدیمی خواهد شد.اگر ورق یونولیت در دسترس نبود ، می توان از کنف استفاده کرد و سطح را مالش دورانی داد تا سوراخ های کوچک سوزنی به وجود آید .

توجه ۲ : چنانچه سطوح بتنی دارای نمایش الیاف چوبی باشد، برای اکسپوزساختن سطوح ترمیمی،بعد از راندن بتن درحفره ها تخته ای را که دارای اثر الیاف باشد ، در محل ترمیم شده قرار می دهند. با کوبیدن چکش لاستیکی برسطح آن، اثر الیاف چوب را بر سطح اندود تعمیری و تازه نقش می دهند .معمولاً تخته مذکور با سیم کشی و یا کلاف کردن نگهداری می شود . چنانچه محل ترمیم شده در زیر سقف باشد ، بر سطح اندود و بتن تعمیر شده تخته می گذارند و زیر آن را با شمع تا یک هفته نگه می دارند ؛ زیرا برداشتن سریع تخته باعث می شود که لایه تعمیر شده جدا و یا ورقه شود .

توجه ۳ : در وصله کردن ، چون که زمان بتن ریزی قبلی و ترمیم متفاوت است ، به طور مسلم در تعمیر ، دو رنگی وجود دارد که دوری از آن اجتناب ناپذیر است .از این رو باید از مخلوط ماسه با سیمان سفید که به نسبت ۱۰ تا ۱۵ درصد با سیمان سیاه قبلاً مخلوط می شود استفاده کرد. مقداری از مخلوط مذکور را به شکل نمونه تهیه و درشرایط خودگیری و آب دادن تا مدت ۷ روز نگهداری می کنند تا با سطح قبلی همرنگ شود . اگر یک رنگ نشود ، با کم و زیاد کردن سیمان سفید می توان رنگ دلخواه را به دست آورد .

آسیب خوردگی بتن

۱- آب دریا بر سطوح قطعات اثر میکند . پس از تبخیر آب ، نمک درحفره های ریز و درشت اثرمیگذارد و سبب پیدایش بلورهای نمک می شود . این بلورها در اثر گرما و حرارت در روز و اختلاف درجه محیط به واسطه سایه و یا درشب سبب تنش هایی میشود که بتن را ترک می دهد . نمک ها نفوذ کلریدها و سولفاتها را به داخل قطعات بتنی شدت می دهند
در مجموع ، گاز کربنیک که در واقع یک اسید انیدریدی است ، با آهک آزاد در بتون ترکیب می شود . این حالت باعث کاهش قلیایی آهک می شود . این فعل و انفعالات «کربونیزاسیون»نام دارد . پیشرفت کربونیزاسیون در بتن،به کیفیت آن بستگی کامل دارد که درمراحل اول ، سریع اما بعدها کند است ؛ یعنی هرسال حدود۵ میلیمتر، پس از گذشت ۴ سال حدود ۱۰ میلیمتر و بعد از ۲۵ سال تا ۲۵ میلیمتر در عمق بتن پیشروی میکند و در نتیجه ، در سطوح و حجم بتن ترکهایی به وجود می آورد .

۲- علت دیگر ترکهای عمیق در بتن، وجود اکسیژن در کلریدها و همچنین آب در اطراف میلگردهاست که پس ازنفوذ بر فولاد ، زنگ آهن را به وجود می آورد که بسیار خطرناک است. زنگ حاصله تا قطر تقریبی ۱۰ برابر میلگرد اطراف خود را پر میکند و سبب پیدایش تنشهای درونی بتن و درنتیجه، ترکهای سریع طولی در مسیر میلگردها میشود که این امرخطرناپایداری ستون را در پی خواهد داشت .

توجه : نقیصه مذکور در سطوح و حجم قطعات بالای سطح آب بمراتب بیشتر از سطح زیر آب است .

تعویض عضوهای معیوب

در بعضی موارد ، خوردگی تا عمق بتن پیش میرود که از یک عضو فقط مقداری ناچیز سالم باقی میماند. در این حالت اطراف محل شمع بندی شده با دژبر بتن را تخریب می کنند . میلگرد خورده شده نیز بریده میشود. جهت نشست میلگرد در بتن کهنه، به قطر لازم بتن سوراخ می شود. پس از استقرار میلگردهای قدیمی جهت اتصال به میلگردهای جدید نگهداری شده، از جوشکاری استفاده می کنند. پس از خاموت بستن و ماسه پاشی به ترتیبی که قبلاً ذکر شد ، قالبها مستقر می شود و با توجه به نوع دانه بندی و نداشتن مواد زائد درمواد ترکیبی ، مقدار سیمان و نوع آن ، مقدار آب آشامیدنی و تهیه اصولی بتن ، کار را شروع می کنند.

توجه ۱ : نوع مصالح ، مواد ترکیبی و مقدارسیمان در بتن تازه و بتن کهنه باید مساوی باشد تا واکنشهایی پدید نیاید و دوعضو به طور اصولی پیوند بخورند .
توجه ۲ : بعد ازباز کردن قالب ، اگر روکش صیقلی با خمیر اپوکسی به طور لیسه ای انجام شود، در مقابل اثر بخار آب ومکش عایق مقاومی به وجود خواهد آمد .
توجه ۳ : در بعضی موارد ، حفره های ریز در سطوح به وجود می آید که اثر آنها کم است و به میلگردها نمیرسد. دراین صورت می توان حفره سطوح ، حفره های ریز بالای سر ، زیر کنسولها و پوترها را با خمیر سفت اپوکسی پر کرد .
توجه ۴ : چنانچه حفره های مذکور فراوان و سنگپایی باشد ، پس از تمیز کردن و عاری ساختن سطوح از گرد و غبار با دستگاه بتن پاش ، ملات ریز دانه با عیار سیمان کافی را کاملاً در حفره ها پر می کنیم . پس از صاف کردن محل می توان آن را با محلولهای شیمیایی « بوتادین و یا رزین استیرن » در مقابل مکش رطوبت عایق کنند.

درزگیری ترکها در بتون

پس از برداشتن یک عضو معیوب ، امکان دارد در جوانب و امتداد عضو عوض شده ، ترک و یا ترک های متفرقی باقی بماند .معمولاً در اطراف این ترکها ، زنگ آهن میلگردها وجود دارد که باید خارج شود .در آغاز ، روی سطوح خارجی ترک را یک ترکیب خمیری مانند مخلوط « اپوکسی » و « ویسکوزیته » می کنند و درزگیری می کنند. پس از سخت شدن خمیر ، درزبندی با دستگاه مخصوص هوای فشرده را درون ترک می راند انجام می گیرد تا زنگ آهن اطراف میلگردها و بخار و رطوبت خارج شود . معمولاً این استخراج از نواحی سوراخهای باز انجام می شود. این عمل را آنقدر ادامه می دهیم تا دیگر از زنگ و رطوبت اثری دیده نشود .سوراخهای به وجود آمده را با خمیر سفت اپوکسی پر می کنند و سپس از پستانک هایی به قطر ۹/۵ میلیمتر که به همین منظور ساخته شده است و یک شیر یکطرفه از جنس « پلی اتیلن » روی آن نصب است ، استفاده می کنند . پستانکها به فاصله ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر روی ترک قرار می گیرند . با دستگاه تزریق و شیلنگ شفاف، موادی راکه به نسبت ۱ واحد اپوکسی و ۷ واحد گرد سنگ آماده شده است، بلافاصله با فشاری مناسب به درون ترکها می رانند .

توجه : پس از پرشدن قسمت پایین ترک ، مواد مذکور درپستانک اولی مشخص می شود ؛ یعنی ترک تا آن حد پر شده است. به همین ترتیب کار را دنبال می کنند تا آخرین پستانک پر شدن ترک را از محلول رقیق نشان دهد . مواد اپوکسی و گرد سنگ به صورت مخلوط در درون ترکها فوراً سخت و مقاوم می شوند .

جاسازی بتن

بتنی را که تازه ساخته میشود، در شرایط دانه بندی مناسب ، به روشهای معمولی و با تزریق و بتن پاشی، به درون شکافهای بزرگ وحفره ها وارد می کنند. باید توجه داشت که خصوصیات دو بتن کهنه وتازه باید یکسان باشد تا عملکردحرارتی وسرایت بخار از دو بتن ، سبب نزدیکی آنها به یکدیگر شود .

توجه : چنانچه سطوح بتن کهنه قبلی به مواد چسبنده آغشته شود وسپس تزریق بتن صورت گیرد، بین بتن تازه و کهنه پیوند اصولی برقرار می شود ؛ در ضمن فولاد در مقابل خوردگی تا حدی عایق خواهد بود .

در بعضی موارد ، برای پر کردن شکافهای زیر آب و یا تقویت سازه ها از روش بتن پیش آکنده استفاده می کنیم . به این ترتیب که دانه های سنگی را در محل تزریق بتن و لا به لای دانه های سنگی می چینند .

عمل روکش سازی

۱- از ریز دانه ها ، ماسه ای به نسبت یک به یک با سیمان به شکل خشک مخلوط می کنند. سپس ، محلول لاتکس را به مخلوط اضافه می کنند تا به حالت رقیق خمیری درآید و به صورت یک لایه آستر بر سطح بتون که قبلاً تمیز و غبار گیری شده است ،می کشند .

۲- یک واحد حجمی سیمان و دو واحد ماسه را با محلول لاتکس مخلوط و رقیق می کنند و به ضخامت ۲۰ تا ۲۵ میلیمتر برسطح آستر می کشند . سپس ، آن را کاملاً صاف می کنند و صیقل می دهند .

توجه ۱ : صیقلی بودن هر چه بیشتر روکش ، باعث می شود که « کربونیزاسیون » در اندود و در نتیجه ، در قطعات بتونی به وجود نیاید . همچنین نفوذ بخار آب را به درون مصالح بتنی خنثی می کند .

توجه ۲ : ازمحلول « لاتکس و اکریلیک » و همچنین « اپوکسی » همراه با مخلوط « کوارتز و سیلیس » میتوان قشری نازک سخت و صیقلی ، اما عایقی مقاوم برای سطوح روکشها به وجود آورد .

برگرفته از کتاب : تعمیر و نگهداری ساختمان
تألیف : حسین زمرشیدی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟
نظری بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *