شیب بندی وشیب دادن از مسائل جزئیات واجرایی دقیق بوده که بایستی درست انجام شود . شیب بندی بیشتر جهت حرکت و هدایت آب آن هم به طوری که با کششی کافی بوده باشد برای فضاهای خارجی به مانند محوطه سازی ، پیاده رو سازی ، حیاط سازی و شیب بندی های کوچک به مانند شیب بندی پشت بام، سرویس های آبریز چون حمام ، توالت و درمواردی دستشویی و آشپزخانه از ویژگی خاصی برخوردار می باشد.

لازم به تذکر است که این اصول در آبریزهای بزرگ به مانند توالت های عمومی ، رختشور خانه های شهرداری ، مجاری آب و مجاری فاضلابها نیز از اهمیت خاصی بهره مند می باشد که هرکدام دارای اجزایی خاص بوده و اما در مجموع به اصول هدایت و نوع شیب بندی و شیب دادن بایستی توجه شود ، که ذیلاً به نکات آن توجه می کنیم :

اجرای شیب بندی :

حرکت شیب به طرف سوراخ ناودانی می باشد و محل سوراخ به دو صورت تعبیه می گردد .

  1. وسیله کرم گذاری ارتفاع چهار گوشه پشت بام تعیین می گردد .
  2. ریسمان کشی کشیده در بین کرم ها عمل شمشه گیری انجام می شود .
  3. محل سوراخ ناودانی ، کرمی مسطح و نازک گرفته می شود .
  4. وسیله ریسمان کشی بین کرمهای کناری و میانی یعنی (سوراخ ناودانی) شمشه گیری جهت قسمت های شیب انجام می گردد .
  5. متن های بدست آمده بین شمشه ها که لچکی گفته می شود با مصالح مورد نظر پر می شود و با شمشه کش کردن سطح بین دو شمشه حاصله سطح شیب بدست می آید .
  6. با تکرار موارد ذکر شده در قسمت های دیگر ، سطح شیب بندی پشت بام بدست می آید که آماده مراحل بعدی خواهد بود .

۲٫ چنانچه ناودانی در گوشه ها و یا در قسمت های میانی و کناری باشد نوع شیب از وسط پشت بام به طرف خارج خواهد بود که تمامی موارد محاسبه شیب، کرم گیری ، شمشه گیری و پر کردن متنها به همان ترتیب که گفته شد انجام می گردد .

پلان شیب بندی Roof Plan :

دید افقی بام را که در آن دیوارهای خارجی بنا (با احتساب قرنیز) و خط مسیر شیب بام به طرف ناودانها و خرپشته ، همچنین فضاهایی که به عنوان نور گیر از قسمت های مختلف بام بیرون آمده ، مشخص می شوند را پلان شیب بندی می نامند .
این پلان وضع پشت بام را مشخص می کند. جهت حرکت سریع آب حاصل از باران ، برف یا شستشوی به طرف آب رو ، برای هر ۵۰ تا ۷۰ متر مربع سقف یک ناودان درنظر می گیریم .اگر مقداربارندگی منطقه کم باشد این متراژ به ۱۴۰مترمربع و در صورتی که منطقه مرطوب و میزان بارندگی سالانه زیاد باشد تا ۷۰ متر مربع کاهش می یابد .

شیب بندی به دو حالت انجام می گردد :

الف : شیب بندی در جهت قسمت های میانی پشت بام

۱-در این حالت اجرای لوله های آب باران پشت بام از میان ستونهای آجری که در قسمت های میانی ساختمان ساخته شده انجام میگردد.مسلماً محاسبه و طرح مجاری آب یا مسئله کشش سریع در مسیر پیش بینی شده مورد توجه بوده که در طراحی نقشه بدان دقت می شود ومعمولاً بایستی انتخاب ناودانی طوری باشد که پس از مرحله عمودی از کمترین لوله گذاری افقی تا چاه فاضلاب هدایت وجریان آب بدون اشکال مسیر لازم را حرکت نماید .

۲-چنانچه وضع طراحی ساختمان طوری باشد که ستون های میانی ولغازهایی وجود نداشته باشد حرکت آب باران پشت بام به طرف سرویس و آبریزها قابل توجه می باشد . در این حالت از جدار لوله های فاضلاب آبریزها لوله ای جداگانه جهت آب باران به طرف پشت بام به بالا برده می شود. باید توجه داشت که هرگزلوله آب باران به لوله های فاضلاب وصل نشود زیرا گازهای حاصل از چاه فاضلاببه راحتی از لوله مذکور به سطح پشت بام می رسد .

ب: شیب بندی در جهت کناره و یا گوشه های پشت بام

چنانچه وضع و موقعیت ساختمان در وسط محوطه باشد می توان لوله آب باران را به آن جهت و در محل مشخص تعبیه نمود که مسلماًاجرای شیب بندی از وسط پشت بام به طرف کناره ها و یا گوشه ها و به طرف سوراخ ناودانی خواهد بود . باید توجه داشت که شیب بندی در ساختمان هایی که در موقعیت کنار کوچه و یا خیابان می باشد هدایت آب باران به خارج از ساختمان و محوطه غیر اصولی خواهد بود .

کانال های تأ سیساتی

در ساختمان های وسیع که دارای زیر بنای زیادی می باشد مکانهایی به عنوان کانالهای عمودی تأسیساتی ساخته می شود که ازاین مسیرکلیه لوله های برق رسانی ، کابل های برق و آنتن ، لوله های آب سرد و گرم رفت و برگشت ، لوله های فاضلاب و هواکش و خلاصه لوله های آب باران و در مواردی کانال های کولر نیز با ظرفیت و گنجایش کافی پیش بینی و ساخته می شود که مسیر آنها در نقشه های ساختمانی و تأسیساتی مشخص می باشد. این کانال ها تا پشت بام جهت استفاده لوله های آب باران ، هواکشها و کانال های کولر که کولر آن ها در پشت بام نصب می باشد ادامه می یابد . باید توجه داشت که در مناطق سردسیر برای جلوگیری از یخ زدن آبروها شیب بندی سقف به طریقی پیش بینی می شود که آبروها در قسمت آفتاب گیر بام قرار گیرند .

درصد شیب

به تناسب آن که از روی سقف استفاده های متفرقه می شود و بر روی آن راه بروند ، حداقل ۱% و حداکثر ۳% شیب کافی است . این درصد در پلان های شیب بندی با فلش که جهت حرکت و هدایت آب را نشان می دهد ومقدار شیب تعیین شده درکنار خط شیب مشخص می گردد . با روش کدگذاری نیز مقدار شیب تعیین شده در گوشه های مختلف بام نوشته می شود .

بتون سبک برای شیب بندی

بتون سبک بتونی است که دانه بندی آن از مصالح سبک مانند پوکه و یا سنگ هایی با خلل و فرج استفاده شده باشد . در بام آن را برای شیب بندی و هدایت آب باران به طرف ناودان استفاده می نمایند.

این شیب باید در حدود ۵/۱ تا ۲ درصد باشد و آن را بدین طریق انجام می نمایند که ابتدا محل ناودان را تعیین نموده ( محل ناودان بعدأ توضیح داده خواهد شد ) و فاصله آن را تا دور ترین نقطه بام اندازه گرفته و ارتفاع دورترین نقطه را با توجه به شیب لازم تعیین می نمایند و آن ارتفاع را به وسیله چند رگ آجر ایجاد کرده و ازآنجا ریسمانی تا محل ناودان که ارتفاع آن صفر است می کشند در نتیجه این ریسمان شیب بام را تعیین می نماید .

بعد زیر آن را بوسیله ملاط ماسه و سیمان و تکه های آجر به عرض حدود ۱۰ سانتی متر پر می نمایند .

بعد از نقاط دیگر نیزبه همین طریق و با همان شیب ریسمان کشی نموده و زیر آن را پر می نمایند بوسیله این کار که به آن اصطلاحاً کرم بندی می گویند کلیه قسمت های بام به طرف ناودان شیب بندی می شود آنگاه بین این کرم ها را با بتن سبک پر میکنند هر قدر اجرای این قسمت از لحاظ شیب بندی دقیق تر باشد هدایت آب به طرف ناودان راحت تر بوده و اجراء قسمت های بعدی آسانتر و بهتر انجام می شود و در نتیجه عمر ایزولاسیون بام بیشتر خواهد بود .

ناودان

همانطوری که می دانیم کلیه آب بام بوسیله شیب های احداثی به محل ناودان راهنمایی شده از آنجا به چاه و یا خارج می ریزد بدین لحاظ اطراف ناودان بیشتر ازکلیه نواحی دیگر بام محل عبورآب بوده و خطر نفوذ آب از آنجا بیشتر است. به همین دلیل برای اجرای آن قسمت از بام ، دیتیل مخصوصی را اجراء می نمایند .

بهترین محل ناودان

بهترین محل برای ناودان درست در وسط بام می باشد .(محل برخورد اقطار) زیرا فاصله آن نقطه از تمام نقاط دیگر تقریباً به یک اندازه بوده و در نتیجه با توجه به ۲ درصد شیب مورد نیاز بار کلی سقف در همه جا به طور یکسان پخش می شود ولی اگر ناودان درست در وسط ساختمان نباشد در نتیجه به یک نقطه از بام دورتر بوده و به همان نسبت بار آن نقطه بیشتر خواهد بود . ولی انتخاب محل ناودان درست در وسط بام به علت وجود اتاق ها و سالن ها و اینکه نمی توان از وسط اتاق ها لوله فاضلاب گذرانیده تقریباً هیچ وقت مقدور نیست .
با توضیحات فوق روشن است که باید برای محل ناودان جایی را انتخاب نمود که نزدیک ترین فاصله ممکن را به تمام نقاط داشته باشد تا بدینوسیله بار بام حداقل شود ضمناً عبور لوله ناودان در طبقات مزاحمتی برای اتاق ها و سالن ها و کمد ها ایجاد ننماید .

تعداد ناودان

تعداد ناودان بستگی به بزرگی و کوچکی بام دارد هرقدر سطح بام وسیعتر باشد برای تخلیه آب باران به ناودان بیشتری نیاز داریم به طور کلی تعداد ناودان باید به اندازه ای باشد که آب باران را هر چه سریعتر جمع آوری نموده و به خارج از بام هدایت نماید. برای هرصد متر مربع حداقل یک ناودان لازم می باشد .

کف خواب

کف خواب قطعه ای است فلزی که جنس آن معمولاً از آهن ورق گالوانیزه می باشد و در ساختمان های مهم جنس آن را از مس انتخاب می نمایند . فرم کف خواب کاملاً بستگی به محل مصرف آن دارد . در هر حال به وسیله کف خواب آب باران به ناودان راهنمایی میشود در نتیجه دنباله آن باید تا توی ناودان ادامه پیدا کند . در موقع عایق کاری باید دقت نمود کلیه قسمتهای کف خواب به عایق آغشته شود .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code